ONCOLOGIE
Kennisvraag 2 | Kan de frequentie van follow-uponderzoeken bij patiënten met een intermediair- of hoogrisico niet-spierinvasief blaascarcinoom veilig worden verminderd?
Relevante richtlijn voor duiding van onderzoeksresultaten: Blaascarcinoom
In Nederland worden circa 35.000 patiënten met niet-spierinvasief blaascarcinoom langdurig gevolgd met frequente cystoscopieën. De huidige follow-upschema’s zijn grotendeels gebaseerd op richtlijnen die voornamelijk steunen op expert opinion en beperkt wetenschappelijk bewijs. Met name voor patiënten met intermediair- tot hoog-risico ziekte is onvoldoende onderbouwd of de huidige frequentie van invasieve controles noodzakelijk is voor tijdige detectie van recidief of progressie.
Deze kennisvraag is relevant vanwege de grote patiëntengroep, de toenemende druk op de oncologische zorg en de impact van langdurige follow-up op patiënten. Frequente controles brengen fysieke, psychische en logistieke belasting met zich mee, terwijl zij tegelijkertijd bijdragen aan een gevoel van veiligheid en controle. Vermindering van follow-up kan leiden tot capaciteitswinst, lagere zorgkosten en een afname van de patiëntbelasting, maar mag niet ten koste gaan van oncologische uitkomsten of ervaren veiligheid. Inzicht in de balans tussen tijdige detectie, kwaliteit van leven, zorgbelasting en patiëntperspectief is daarom essentieel om te bepalen hoe de follow-upstrategie veilig en verantwoord kan worden toegepast.
Status: Open
Interesse om dit kennishiaat op te pakken? Of werkt u wellicht al aan dit kennishiaat? Neem contact met ons op.
Kennisvraag 7 | Wat is de optimale primaire behandeling van patiënten met miN1-prostaatcarcinoom, vastgesteld met PSMA-PET/CT?
Relevante richtlijn voor duiding van onderzoeksresultaten: prostaatcarcinoom
Patiënten met een locoregionaal lymfogeen gemetastaseerd prostaatcarcinoom worden op uiteenlopende wijze gediagnosticeerd en behandeld. Er is geen eenduidig bewijs of richtlijnaanbeveling over hoe deze patiënten te diagnosticeren en/of te behandelen. Het effect van behandeling van locoregionale lymfkliermetastasen (N1) op onder andere radiologische progressievrije overleving is onduidelijk. Dit effect is waarschijnlijk afhankelijk van de uitgebreidheid van de ziekte (aantal lymfkliermetastasen), de manier waarop het N-stadium en het aantal positieve klieren worden vastgesteld en de gekozen behandeling (chirurgie, radiotherapie, hormonale behandeling of combinaties daarvan).
Gezien de beperkte bewijslast en de variatie in de huidige behandelpraktijk bestaat onzekerheid over welke behandelstrategie voor deze patiëntengroep het meeste voordeel biedt. Behandelkeuzes hebben directe gevolgen voor overleving, kwaliteit van leven en behandelbelasting, onder meer door de impact van chirurgie, radiotherapie en langdurige hormonale therapie op het dagelijks functioneren van patiënten. Daarnaast is meer duidelijkheid nodig over de veiligheid en effectiviteit van een afwachtend beleid ten opzichte van actieve behandeling. Er bestaat hierdoor risico op zowel onder- als overbehandeling. Vergelijkende, bij voorkeur gerandomiseerde, studies zijn daarom noodzakelijk om de optimale balans tussen tumorcontrole, overleving en behoud van kwaliteit van leven vast te stellen en zo passende zorg en beter onderbouwde besluitvorming te ondersteunen.
Status: Open
Interesse om dit kennishiaat op te pakken? Of werkt u wellicht al aan dit kennishiaat? Neem contact met ons op.
Kennisvraag 8 | Kan het follow-upschema bij patiënten met een intermediair- of hoogrisico niercelcarcinoom veilig worden verminderd?
Relevante richtlijn voor duiding van onderzoeksresultaten: niercelcarcinoom
Vanwege een aanzienlijk risico op een recidief worden patiënten met een intermediair- of hoog-risico niercelcarcinoom langdurig gevolgd met frequente CT-scans en poliklinische controles. De huidige follow-upschema’s voor deze groepen zijn echter grotendeels gebaseerd op consensus en risicomodellen, terwijl de werkelijke meerwaarde van zulke intensieve en langdurige beeldvorming voor de klinische uitkomsten beperkt wetenschappelijk onderbouwd is. Bovendien leidt de vroege detectie van een recidief niet altijd direct tot een behandeling, en wordt een deel van de recidieven tussen de geplande controles door ontdekt op basis van symptomen.
De kennisvraag of follow up onderzoeken bij intermediair- en hoog risico niercelcarcinoom kan worden verminderd is relevant vanwege de hoge zorgbelasting, de aanzienlijke kosten van beeldvorming en de impact van langdurige follow-up op patiënten. Hoewel controles kunnen bijdragen aan een gevoel van veiligheid en controle, veroorzaken zij ook onzekerheid, belasting en blootstelling aan herhaalde beeldvorming. Inzicht in de balans tussen tijdige detectie van recidief, oncologische veiligheid, kwaliteit van leven en zorgbelasting is noodzakelijk om te bepalen of een meer symptoom- en bloedwaardengestuurde follow-upstrategie veilig en verantwoord kan worden toegepast. Een minder intensieve en mogelijk ook minder lange follow-up kan mogelijk leiden tot efficiëntere zorg, lagere kosten en minder belasting voor patiënten, zonder verlies van kwaliteit of veiligheid van zorg.
Status: Open
Interesse om dit kennishiaat op te pakken? Of werkt u wellicht al aan dit kennishiaat? Neem contact met ons op.
Kennisvraag 9 | Wat is de plaats van salvage-radiotherapie van de prostaatloge bij patiënten met een biochemisch recidief na radicale prostatectomie?
Relevante richtlijn voor duiding van onderzoeksresultaten: prostaatcarcinoom
De huidige richtlijnen adviseren bij patiënten met een biochemisch recidief zonder aanwijzingen voor metastasen doorgaans vroege salvage radiotherapie op de prostaatloge op geleide van de PSA-stijging. Alleen bij patiënten met een biochemisch recidief met een laag risico wordt actieve monitoring geadviseerd. Het is echter onvoldoende duidelijk welke patiënten daadwerkelijk baat hebben bij salvage radiotherapie. Gezien de mogelijke bijwerkingen van bestraling is meer inzicht nodig in de optimale indicatiestelling en in de balans tussen tijdige behandeling en het voorkomen van onnodige behandeling.
Een nauwkeurigere selectie van patiënten kan mogelijk bijdragen aan een gerichtere inzet van salvage radiotherapie. Daarmee kunnen onnodige behandeling, toxiciteit en kosten worden verminderd en wordt mogelijk minder beslag gelegd op de beschikbare zorgcapaciteit. Tegelijkertijd is het van belang dat patiënten die baat kunnen hebben bij salvage radiotherapie deze behandeling tijdig krijgen. Meer kennis over de optimale indicatiestelling kan daarmee bijdragen aan passende zorg en het voorkomen van overbehandeling, zonder patiënten een potentieel effectieve behandeling te onthouden.
Status: Open
Interesse om dit kennishiaat op te pakken? Of werkt u wellicht al aan dit kennishiaat? Neem contact met ons op.
Kennisvraag 10 | Wat is de toegevoegde waarde van resectie van de primaire tumor na respons op immunotherapie bij gemetastaseerd niercelcarcinoom?
Relevante richtlijn voor duiding van onderzoeksresultaten: niercelcarcinoom
Uitgestelde cytoreductieve nefrectomie (CN) kan bijdragen aan verdere reductie van de tumorlast door verwijdering van residuele ziekte in de nier. Retrospectieve studies suggereren dat patiënten met een goede performance status, beperkte metastatische ziekte en een duurzame respons op immunotherapie mogelijk profiteren van chirurgische verwijdering van de primaire tumor, met verbeteringen in progressievrije en algehele overleving.
Het beschikbare bewijs is echter voornamelijk gebaseerd op retrospectieve analyses en kent daardoor een aanzienlijke kans op selectiebias. Patiënten die voor chirurgie worden geselecteerd, hebben vaak gunstigere prognostische kenmerken. Hierdoor is het moeilijk om het onafhankelijke effect van nefrectomie vast te stellen. Bovendien gaat chirurgie gepaard met (peri)operatieve risico’s, herstelbelasting en mogelijke negatieve gevolgen voor de kwaliteit van leven. Prospectieve gerandomiseerde studies ontbreken vooralsnog. Het is daarom niet duidelijk in hoeverre bevindingen uit eerdere studies naar CN bij patiënten die niet met immunotherapie werden behandeld, toepasbaar zijn op de huidige patiëntpopulatie. Op basis van de huidige literatuur lijkt uitgestelde CN een mogelijke behandelingsoptie voor een geselecteerde groep patiënten met mRCC die goed reageren op immunotherapie, maar de plaats hiervan binnen de behandeling van gemetastaseerd niercelcarcinoom is niet duidelijk. Prospectief onderzoek is nodig om de toegevoegde waarde van uitgestelde CN en de invloed daarvan op onder meer overleving en kwaliteit van leven vast te stellen. Deze kennis kan bijdragen aan beter onderbouwde gezamenlijke besluitvorming.
Status: Open
Interesse om dit kennishiaat op te pakken? Of werkt u wellicht al aan dit kennishiaat? Neem contact met ons op.